I

Isa-beg Ishaković:  Isa-beg Ishaković najznačajnija je ličnost na području Sandžaka iz perioda osmanske uprave ovim područjem. Bio je zadnji krajišnik Bosanskog krajišta i drugi sandžak-beg Bosne. Sin je prvog bosanskog bega, Ishak-bega, i otac šestog Bosanskog sandžak-bega Gazi Mehmed-bega. Osnivač je Sarajeva, Skoplja, Šapca i Novog Pazara.

Nakon osvajanja Skoplja, 1392. godine, Osmanlije će ovaj grad pretvoriti u uporište i polaznu tačku za dalja prodiranja ka Bosni, Srbiji, Zeti i Albaniji. Prvi zapovjednik Skopskog krajišta bio je Paša Jigit-beg. U periodu od 1414. do 1439. godine na tom mjestu će biti Ishak-beg, koga će naslijediti sinovi – prvo Barak (veoma kratko) a zatim Isa-beg, koji će ovim krajištem, sa manjim prekidima, upravljati čitavim razdobljem od 1439. do 1463. godine.

Nakon osvajanja Bosanskog kraljevstva, 1463. godine, Osmanlije će, od njega i od osvojenih područja u Raškoj i Hercegovini, formirati Bosanski sandžak. Prvi njegov sandžak-beg biće Mehmed-beg Minetović (1463-1464), a drugi Isa-beg Ishaković, koji će ovu dužnost obavljati od 1464. do 1469. godine. Bosanskom sandžaku je priključen i novopazarski kraj.

Osim po izuzetnim vojnim sposobnostima, Isa-beg Ishaković je poznat i kao veliki dobrotvor i zadužbinar. Zahvaljujući njemu i njegovom ocu Ishak-begu, Skoplje je, još u prvoj polovini XV stoljeća, postalo veliki i značajan šeher, a od velikog broja građevina koje je podigao u tom gradu posebno se ističe džamija koju je nazvao po svom ocu Ishaku – Ishakija.

Osim Skoplja, Isa-beg Ishaković se smatra i osnivačem Sarajeva, Šapca i Novog Pazara. Prije dolaska Osmanlija, na području današnjeg Sarajeva nije bilo utvrđenog grada niti većeg trga. U popisu krajišta Isa-bega Ishakovića iz 1455. godine područje Vrhbosne, za koje se veže postanak Sarajeva, pominje se kao Vilajet Hodidjed i Vilajet Saraj-ovasi (Sarajevsko polje). Vilajet Hodidjed je dobio ime po istoimenom gradu u župi Vrhbosni, a Vilajet Saraj-ovasi po saraju (dvoru) kojeg je podigao Isa-beg Ishaković na lijevoj obali Miljacke na Bistriku.

Najstariji pisani dokument u kojem se Vrhbosna naziva Saraj-ova, potiče iz 1462. godine, i prema njemu, saraj ili dvor za namjesnike, sagrađen je između 1440. i 1462. godine, odnosno u vrijeme kada je Isa-beg bio krajišnik. U periodu od 1463. do 1553. godine u ovoj zgradi su stanovali sandžak-bezi, a kada je, oko 1553. godine, namjesništvo preneseno u Banja Luku, saraj je ostao prazan.

Izgradnjom palisadnog utvrđenja na mjestu današnjeg gradskog parka, 1456. godine, Isa-beg Ishaković utemeljio je još jedan značajan šeher tog vremena, Novi Pazar. Osim tvrđave, on je u njenoj neposrednoj blizini izgradio i hamam (javno kupatilo), karavan-saraj, džamiju sa mektebom i druge građevine.

Posljednji put Isa-beg se pominje 1472. godine, pa se ta godina može uzeti i kao godina njegove smrti. Ukopan je, najvjerovatnije, u haremu Careve džamije u Sarajevu, koju je, inače, sam sagradio.

Iz Isa-begove vakufname saznaje se da je imao tri sina: Muhameda, Mehmed-bega  i Ali-bega. Srednji sin Mehmed-beg bio je sandžak-beg Bosanskog sandžaka i, između ostalog, dva puta hercegovački sandžak-beg.

 

 

Imamović Teufik: rođen je 1860 god. u N. Pazaru u staroj uglednoj Pazarskoj porodici. Školovao se u N. Pazaru a islamski fakultet je završio u Istambulu. Govorio je više stranih  jezika: arapski, turski, farsi, francuski i engleski. Imao je šestoro djece. Postao je muftija Sandžački 1900. godine. Nakon odlaska turske vlasti 1912. godine postaje Novopazrski muftija sve do 1930. godine u najtažim vremenima za naš narod. (Odlazak tuske vlasti, dolazak srpske, a u periodu od 1915 do 1918 i austrougarske vlasti). Jedan je od osnivača Džemijet partije. Preselio  je 1941. godine.

Iako je imao veliku biblioteku u svojoj kući ostalo je vrlo malo pisanih dokumenata o njemu, pa se njegovo djelovanje uglavnom svelo na porodične prenešene priče. (Šesdesetih godina dvadesetog vijeka , iz njegove kuće je odnešeno dva kamiona dokumenata. Jedan u arhiv Sarajevo a drugi u arhiv Skoplje).

Navešću nekoliko priča, koje su se porodično prepičavale u kući Imamovića, koja još postoji i nalazi se u ul. R. Burdževića, koja se do kraja drugog svetskog rata zvala po njemu Muftinski sokak.

U vrijeme ulaska srpske vojske u N. Pazar u gradskom parku je postojala Asker džamija. Komandant stpske vojske je odlučio da je sruši. No prije nego što je ostvario svoju nakanu, pitao je muftiju za svoju nameru. Muftija mu je odgovorio:"Ti si vlast i sila. Možeš  da uradiš sta go hoćeš, ali ti savetujem da to ne radiš. Nije dozvoljeno rušiti bilo koju bogomolju."

 

 

Ivković Ranko: rođen je 1893 godine,čovek koji je zaslužan što je Novi Pazar prvi put dobio struju. Početkom novembra navršiće se 85 godina od puštanja u rad hidroelektrane “Sandžak” koja je strujom snabdevala Novi Pazar. 

Zvali su ga „majka Novopazaraca“: Ranko Ivković

Ivković, ugledni hotelijer i trgovac, na ideju da izgradi centralu ispod bedema Novopazarske tvrđave u centru grada došao je 1929, a realizovao je, uz pomoć još petorice akcionara, dve godine kasnije, 8. novembra, kada je puštena u rad.

Za potrebe centrale nabavljena je najsavremenija “Simensova” oprema, izgrađena je i električna mreža od 23 kilometra, ulice i kuće su dobile rasvetu.

Međutim, kako je Novi Pazar bio siromašna sredina, većina građana nije mogla da priušti uvođenje struje, a i oni koji su imali priključke često su izbegavali plaćanje. I opština je odbila da plaća uličnu rasvetu po utrošku, već je to radila paušalno. Ranko je zapao u finansijske probleme, razboleo se i umro 1938. u 45. godini života. Na sahranu se sjatio ceo grad.

- Koliki je ugled moj stric uživao među Novopazarcima pokazuju sećanja Jakupa Rahića, koja je zabeležio akademik Ramiz Crnišanin. Ranko je nazivan “majkom Novopazaraca” sa čijeg stola je jelo mnogo sirotinje. Za Bajram i Božić radnicima centrale poklanjao je po 50 kilograma brašna, redovno im finansijski pomagao i darivao grožđem iz našeg vinograda - kaže Rankov sinovac i imenjak.

Ranko nije bio samo pionir elektrifikacije, već je otvorio i prvi hotel u Novom Pazaru, u kojem je bio i prvi bioskop, te je imao prvi električni mlin u ovom kraju. Bio je i nosilac ordena koji mu je dodelio kralj Aleksandar.

Kako nije sam mogao da izdvoji dva miliona dinara za gradnju centrale, Ivković se za pomoć obratio uglednim Novopazarcima. Sam je obezbedio milion, a sa po 200.000 dinara su učestvovali poznati trgovci Džemail Bošnjović, Hamza Pećanin, Ejup Ljajić, apotekar Dušan Vranić, te političar i trgovac Aćif Hadžiahmetović Aćif-efendija. 

 

 

A B C Č Ć
D Đ E F
G H I J K
L LJ M N NJ
O P R S Š
T U V Z Ž