Categories
Naučni radovi Novi Pazar Preporuke za čitanje

Etimološko porijeklo naziva pojedinih naseljenih mjesta u Novom Pazaru (O, P, R)

Spread the love

Autori: Ismet Rebronja, Elijas Rebronja

O

Odojeviće, selo u novopazarskoj opštini. Pominje se 1571. kao Hodojević (Zirojević O, Trgovište, Novopazarski zbornik XVIII, 46). Ime mjesta potiče od oznake za mir, odmor, predah, što asocira kao da se Odojeviće nalazilo na nekom putu gdje je bila stanica za odmor putnika i konja koji su se ljeti mogli napasti trave, a zimi najesti zobi ili se tu moglo kupiti zob. U svakom slučaju ime Odojevića potiče od: hodină (rumunski) mir, predah, odmor, što je pozajmljenica iz: odihnuti, odahnuti, otdyh (ruski) odmor. U Rumuna se hodină čuje i kao odihnă ili odină. Riječ odihna ili odină. Riječ odihna kao imenica se izgubila, ali je sačuvana u selu Odojeviće preko vlaške stočarske populacije. To će reći, Odojeviće: odmor, predah. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Oholje, naselje u okolini Novog Pazara čiji naziv dolazi od reči ohol koja se odnosi na ljude koji su ponosni, često nadmeni. U hrvatskom jeziku „gdi sam ja oholju” se prevodi „gde sam ja ponosan”. Postoji i naziv za nogavicu, čarapu, otvor od čizme : holjeva (hrvatski). Etimološki se vezuje za  o (b)- + ruski – xolít’: čistiti. U Oholju su ponosito pravili zemljane lonce i crepulje i vadili glinu pomiješanu sa peščarom, a pri tom držali do svoje čiste odjeće. Oholje : mjesto ponositih ljudi (po objašnjenju Elijasa Rebronje, prof.).

Opave, selo na Rogozni u novopazarskoj opštini. U vezi sa: apa vie (rumunski) živa voda, apă (rumunski) voda + vie (rumunski) živa. Tu se, izgleda, radi o vodi koja izvire te ne presušuje niti je voda koja se za stočno pojilo skupila od kišnice. apavie (živa voda) se mogla upotrebljavati kako bi se razlikovala od makve (privremene vode kišnice). Rumunsko apă, u srodstvu sa: ap (staroindijski) voda ap (staroindijski) vode (Kočergina, 50, 56). (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Osaonica, selo u novopazarskoj opštini. U srodstvu sa: osina (ruski) osa (poljski) jasika, wosa (lužički) topola, iz:*opsa (praslovenski) jasika (Vasmer III, 159). (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Osoje, selo u novopazarskom kraju.  Ime se odnosi na sjenovitu stranu nekog mjesta, mjesto koje nije izloženo suncu, opr. prisoj. Etimološki riječ potiče od  prasl. *osoja (slov. osoja) ← o (b)- + v. što je jednako sjati. (po objašnjenju Elijasa Rebronje, prof.)

P

Paralovo, selo u novopazarskom kraju. Od palare (albanski) činija, zdjela (do čega je došlo metatezom, iz: apalarea (grčki) činija. To ukuzuju da se u Paralovu nalazila radionica za izradu zemljanih činija i drugog posuđa od gline. (Vidi: Skok II, 606). (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Parice, naselje u Novom Pazaru, na lijevoj obali Raške prema Bukrešu. Pominje se kao selo 1455. godine u popisu krajišta Isa-bega Ishakovića, osnivača Novog Pazara. U vezi sa: păr (rumunski) vlakno, dlaka. To ukazuje da je na tom mjestu na vodi Raškoj bilo hvatalište riba pomoću mreže ispletene od lanenih vlakana ili od konjske dlake. Rumunsko părăut: potočić, ukazuje da je na tom mjestu Raške voda mogla biti pregrađena kao ulaz za ribu gdje se lakše hvatala. U svakom slučaju, Parice od păr kao termin za lov na ribu. Ime potiče od vlaške populacije. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Pašino guvno, naseljeno mjesto u Novom Pazaru. Etimološki naziv upućuje na mjesto gdje se mlatilo ili vrhlo žito. Otuda gumno ili guvno od praslovenskog i staroslovenskog gumьno; ruski : gumnó; poljski : gumno ≃ *gu- (govedo) + -mьneti, minti: koračati. Pašino guvno bi bilo mjesto gdje su pašina goveda ili konji hodali po žitu i tako zrno odvajali od klasa. (po objašnjenju Elijasa Rebronje, prof.)

Podbijelje, naselje i dio urbanističkog zelenog pojasa Novog Pazara. Belo, tvrđava na brežuljku blizu Kaldane i Petrove crkve, nazvana po graditelju kralju Belu ( Ljetopis popa Dukljanina, 120, redakcija: Miljušković S, Bgd, 1988). Podbijelje, verovatno u vezi sa: Bello (latinski) tvrđava nedaleko od Petrove crkve (Šišić F, Letopis popa Dukljanina, Bgd, 1928, u: Nikolić R, Petrova crkva, 6, Bgd, 1987). Podbijelje, kao Podbelo, iz: pod + Belo, kao mogućnost veze sa: Belo, naziv tvrđava (Mušović E, Petrova crkva u Letopisu popa Dukljanina, Istorijski zapisi IV, 101, Titograd, 1979). Podbila, selo u oblasti Trgovišta (Čar-Drnda H, Trgovište, Rožajski zbornik IV, 27) u popisu 1527.godine. Podbil, selo na periferiji Novog Pazara u popisu iz 1571.godine (Zirojević O, Trgovište, Novopazarski zbornik XVIII, 45). Podbel, tussilagio farfara, kao lijek od kašlja, uboda i rane (RMS IV, 540: Čajkanović V, Rečnik bilja, 192); tussis (latinski) kašalj. U Podbijelju u izobilju raste podbjel te je Podbijelje i bila narodna apoteka, pogotovo za branje trave podbjela kao lijeka protiv tuberkuloze. Barski pop je očito bio obaviješten o razdaljini između Podbijelja i Petrove crkve i, shodno narodnoj etimologiji, stvorio bajku o kralju Belu i tvrđavi Belo, shvatajući Podbĕl kao: pod + Bello. Podbijelje, od: podbel (tussilago farfare). (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Pilorete, toponim na lijevoj obali Raške prema gradu Raška. Ako je u vezi sa: pyll (albanski) šuma, onda se radi o stočarskom terminu koji označava prostor gdje nema ispaše za stoku već samo list za brst. U tom slučaju Pilorete bi bilo isto što i brst. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Potreb, selo u novopazarskom kraju. Od: pod, ispod + treb, žrtva, trebnik, žrtvenik; u vezi sa: tréba (ruski) prinošenje žrtve, ispunjenje duga, iz: terb (praslovenska osnova) ono što je nužno, što treba da se uradi (Vasmer IV, 95,95). Biće da se na nekom brdu iznad Potreba nalazio žrtvenik. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Požega, grad u zapadnoj Srbiji, grad u Slavoniji. Čini se da ime Požega označava ravno zemljište, dolinu pored rijeke, zemlju pored korita rijeke. Ne bi Požegu trebalo dovoditi u vezi sa: požar. Na ravno zemljište ukazuje: požb (staroruski) temelj, poždb (ruski) dolina rijeke, zemlja pored korita rijeke. (Vidi: Vasmer III, 302) Izgleda da je sa poždb u srodstvu i: požegb (starosrpski) od kojeg potiče ime Požega kao i pod od kojeg potiče ime sela Poda pored Lima u Bihoru. I poda i Požega imaju isto značenje – ravna zemlja, zemlja pored korita rijeke. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Pustovlah, selo u novopazarskoj opštini. Od: pust, napušten + Vlah. Selo gdje su živjeli Vlasi, ali ih više nema. Selo bez Vlaha, nevlaško sada, a nekad je bilo njihovo. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

R

Rajčinoviće, mjesto kraj Novoga Pazara u dolini Rajčinovićke rijeke. Mjesto je dobilo ime po vodi koja čini raj za bolesne i zdrave. Etimološki Rajčinoviće vodi porijeklo od praslovenskog i staroslovenskoga  rajь koje je rezultiralo kasnije u rusko : raj, poljsko : raj.  Svakako da na Rajčinoviće ima uticaja i iransko rāy – : bogatstvo, sreća. Rajčinoviće : mjesto vode koja donosi  sreću (po objašnjenju Elijasa Rebronje, prof.).

Rast, selo na obroncima Golije u novopazarskom kraju. Kroz selo prolaze dva potoka koja se u Sastavcima sjedinjuju. Ime potiče iz romanske terminologije za tekuću vodu, te je Rast u srodstvu sa: rîuşor (rumunski) potok, ruscello (talijanski) potok. (Ismet Rebronja, Etymologicon)

Roginje, mjesto kraj Novog Pazara, ime dobilo po  praslovenskom i staroslovenskom rogъ  te ruskom rog i litvanskom ragas (po objašnjenju Elijasa Rebronje, prof.).

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *